Category: ออกพื้นที่ NBDC team

ปลานิลเป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย ไทยผลิตปลานิลได้สูงถึง 221,042 ตันในปี 2552  (กรมประมง 2554: ออนไลน์) คิดเป็น 42% ของผลผลิตการเลี้ยงสัตว์น้ำจืด และมีแนวโน้มการส่งออกสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2551 มีมูลค่าการส่งออกกว่า 1,014.6 ล้านบาท แม้ว่าลู่ทางการส่งออกสดใส แต่ปัญหาสำคัญในการเลี้ยงปลานิล คือ โรคปลานิลและปลาตายระหว่างการเลี้ยงเนื่องจากปัญหาคุณภาพน้ำ  การคัดเลือกลูกพันธุ์ปลานิลที่แข็งแรง โตเร็วเป็นสิ่งจำเป็นมาก เพราะจะช่วยลดอัตราเสี่ยงของการเกิดโรค การได้มาซึ่งลูกปลาที่ดีก็ต้องมองกันถึงพ่อแม่พันธุ์ หากมีโอกาสควรไปเยี่ยมชมฟาร์มก่อนซื้อลูกปลา ต้องมั่นใจว่าฟาร์มผลิตมีมาตรฐานเชื่อถือได้ เช่น มีพ่อแม่พันธุ์จำนวนมากเพื่อป้องกันปัญหาเลือดชิด มีระบบการคัดเลือกและปรับปรุงสายพันธุ์ บางฟาร์มมีการรับประกันคุณภาพ  ลูกพันธุ์จะต้องมีขนาดพอเหมาะไม่เล็กเกินไป เพราะจะมีอัตรารอดที่ต่ำ ขนาดสม่ำเสมอ ควรตรวจสอบรอยโรคและความแข็งแรงของลูกพันธุ์ โดยสังเกตจากลักษณะภายนอกด้วยตาเปล่า ลำตัวต้องไม่มีสีซีดผิดปกติ ตัวไม่เป็นรอยด่าง ไม่ช้ำเลือด หรือมีแผลบริเวณลำตัว เกล็ดไม่หลุด ครีบไม่หักกร่อน ไม่ว่ายน้ำและการทรงตัวที่ผิดไปจากปกติ เช่น อาการว่ายน้ำแบบควงสว่าน หรือเซื่องซึมว่ายน้ำช้าหรือไม่ค่อยว่ายน้ำเลย อาการเหล่านี้อาจบ่งชี้ได้ว่าลูกปลามีความสุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคได้ง่าย  ปรสิตที่พบบ่อยบริเวณเหงือกและลำตัวของลูกปลานิล คือ เห็บระฆัง (Trichodina sp.)  ซึ่งมีขนาดเล็กมากไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า ต้องตรวจสอบภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ปลาที่ถูกเห็บระฆังเกาะจะมีเมือกมาก…

Continue reading →

อาหาร คือ ปัจจัยการผลิตที่สำคัญในการเพาะเลี้ยงปลาดุกให้เจริญเติบโตได้เต็มที่ และยังถือว่าเป็นส่วนที่เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงต้องใช้เงินทุนในสัดส่วนที่สูงสำหรับซื้อหาอาหารมาเลี้ยงปลา เพราะต้องให้ปลาได้รับโภชนาการครบและดี เพื่อปลาจะได้มีน้ำหนักมากและมีความสมบูรณ์ตรงตามความต้องการของตลาด สารอาหารที่สำคัญที่จะขาดไม่ได้เลย คือ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน วิตามินและแร่ธาตุต่างๆ นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงปริมาณที่เหมาะสมกับปลาในแต่ละช่วงวัย โดยไม่ให้น้อยเกิดจนปลาไม่แข็งแรงและไม่สมบูรณ์ และไม่มากเกินไปเพราะจำทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น ทั้งในส่วนของอาหารที่เกินความต้องการ และการถ่ายน้ำจากบ่อ เนื่องจากการเน่าเสียของน้ำที่เกิดได้มากกว่าเดิม สัดส่วนของโปรตีนที่พึงมีโดยทั่วไปในอาหารปลาควรจะมีประมาณร้อยละ 35-40 โดยรายละเอียดปลีกย่อยของแต่ละวัยอาจจะแตกต่างกันบ้างเล็กน้อย ส่วนคาร์โบไฮเดรตนั้นแม้ว่าปลาจะไม่มีความต้องการสารอาหารชนิดนี้แต่เราควรต้องนำมาผสม เช่น รำข้าวและมันสำปะหลัง เป็นต้น และไขมันควรมีสัดส่วนระหว่างร้อยละ 6-10 การเลือกซื้ออาหารปลาดุกสำเร็จรูปแบบเม็ด นอกจากต้องคำนึงเรื่องโภชนาการแล้ว ยังต้องคำนึงถึงกลิ่นขออาหาร เลี่ยงอาหารที่มีกลิ่นหืน อาหารต้องลอยบนผิวน้ำได้ดี เพราะปลาดุกชอบหาอาหารกินจากบริเวณผิวน้ำ ขนาดเม็ดได้มาตรฐานและอัดแน่นพอเหมาะ อาหารอยู่ในสภาพดี แห้ง ไม่มีรา อาหารสำเร็จรูปโดยส่วนใหญ่ที่นิยมใช้อาหารเม็ดลอยร่วมกับการใช้อาหารเสริมเพื่อลดค่าต้นทุนอาหาร ซึ่งอาหารเสริมที่ใช้กัน ก็คือชิ้นส่วนไก่ที่นำมาบดรวมกับเศษอาหารไก่ ขนมปัง แบบไม่ได้กำหนดสัดส่วนของแต่ละวัตถุดิบอย่างถูกต้องและเหมาะสม เมื่อไม่นานมานี้ทางกรมประมงได้พัฒนาสูตรอาหารปลาดุกขึ้นมาเพื่อให้เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงปลานำไปใช้ประโยชน์เพื่อลดต้นทุนค่าอาหารปลา โดยสามารถลดต้นทุนได้สูงถึงร้อยละ 40จากการใช้อาหารแบบเดิม เพราะใช้อาหารที่ราคาย่อมเยาลงและมีทั่วไปในแต่ละท้องที่ และปลายังมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 20 เทียบกับการเลี้ยงด้วยอาหารแบบดั้งเดิม และการให้อาหารแบบใหม่นี้ ลดการเน่าเสียของน้ำได้ เพราะไม่เละง่ายเกินไป สูตรอาหารปลาดุกจากกรมประมงในปริมาณ 10 กิโลกรัมนั้น…

Continue reading →