พันธุ์โคเนื้อ ที่นิยมเลี้ยงในประเทศไทย

ลูกโคเป็นผลผลิตหลักของการเลี้ยงแม่โคเนื้อ การเลี้ยงโคเนื้อจะให้ได้กำไรจะต้องสามารถผลิตลูกโคให้ได้จำนวนมาก เช่น แม่โคสามารถให้ลูกได้ปีละตัว เมื่อหย่านมลูกโคมีขนาดใหญ่และมีคุณภาพดีเป็นที่ต้องการของตลาด จึงจะขายได้ราคาดี การที่จะสามารถทำกำไรได้ดีดังกล่าวจะต้องเริ่มตั้งแต่เลือกพันธุ์ที่เลี้ยงให้เหมาะสมกับระบบหรือวิธีการจัดการเลี้ยงดู ให้อาหารให้เหมาะสมกับความต้องการของโคระยะต่างๆ และมีการจัดการเลี้ยงดูที่เหมาะสม การเลี้ยงแม่โคเนื้อที่จะให้ผู้เลี้ยงได้กำไรตอบแทนมากจะต้องเริ่มตั้งแต่การเลีอกพันธุ์โคที่จะเลี้ยงให้เหมาะสมกับระบบการเลี้ยงและวัตถุประสงค์ที่จะเลี้ยง เช่น ลูกโคที่ผลิตได้จะสนองความต้องการของตลาดประเภทใด สำหรับผู้ที่เพิ่งจะเริ่มเลี้ยงโค ปัญหาสำคัญคือจะเลี้ยงโคพันธุ์อะไร ดังนั้น จะต้องทราบว่าโคพันธุ์ต่างๆ มีคุณสมบัติอย่างไร เหมาะสมกับวิธีการเลี้ยงที่เราจะเลี้ยงหรือไม่ ควรซื้อโคที่มีลักษณะอย่างไร โคพื้นเมือง โคพื้นเมืองของไทยมีลักษณะใกล้เคียงกับโคพื้นเมืองของประเทศเพื่อนบ้านในแถบเอเชีย ลักษณะรูปร่างกระทัดรัด ลำตัวเล็ก ขาเรียวเล็ก ยาว เพศผู้มีหนอกขนาดเล็ก มีเหนียงคอ แต่ไม่หย่อนยานมาก หูเล็ก หนังใต้ท้องเรียบ มีสีไม่แน่นอน เช่น สีแดงอ่อน เหลืองอ่อน ดำ ขาวนวล น้ำตาลอ่อน และอาจมีสีประรวมอยู่ด้วย เพศผู้โตเต็มที่หนักประมาณ 300-350 ก.ก. เพศเมีย 200-250 ก.ก.  ข้อดี 1. เลี้ยงง่าย หากินเก่ง ไม่เลือกอาหารเพราะผ่านการคัดเลือกแบบธรรมชาติในการเลี้ยง แบบไล่ต้อนโดยเกษตรกร และสามารถปรับตัวให้เข้ากับการเลี้ยงโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดในพื้นที่ได้เป็นอย่างดี 2. ให้ลูกดก ส่วนใหญ่ให้ปีละตัว เพราะเกษตรกรคัดแม่โคที่ไม่ให้ลูกออกอยู่เสมอ 3. ทนทานต่อโรคและแมลงและสภาพอากาศในบ้านเราได้ดี 4. ใช้แรงงานได้ดี 5. แม่โคพื้นเมืองเหมาะที่จะนำมาผสมพันธุ์กับพ่อพันธุ์หรือผสมเทียมกับพันธุ์อื่น เช่น […]

Read More

สูตรปุ๋ยชีวภาพแห้งโบกาชิสำหรับเลี้ยงปลา

แหล่งเรียนรู้ปศุสัตว์อินทรีย์ ณ ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน จ.แพร่ แห่งนี้ โดยลุงมนูญ? ป้าธีรวรรณ วงศ์อรินทร์ กิจกรรมภายในนอกจากจะเลี้ยงปลาดุกบิ๊กอุย เป็นที่ตื่นตาตื่นใจสำหรับผู้เข้ามาศึกษาดูงานแล้ว ที่นี่ยังเลี้ยงกบในบ่อซีเมนต์และในสวนหย่อม มีกบพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์มากว่า200ตัว และถัดไปท้ายสวนยังเลี้ยงไก่พื้นเมืองและเป็ดอีกจำนวนมาก ซึ่งเศษและส่วนที่เหลือจากการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ที่นี่จะไม่ถูกทิ้งให้เป็นขยะ ทุกอย่างสามารถนำมาจัดการใหม่ให้เกิดประโยชน์ต่อได้ อย่างเช่น เศษพืชและมูลสัตว์สามารถนำมาหมักเป็นปุ๋ยชีวภาพเพื่อใช้ประโยชน์ต่อได้ ซึ่งลุงมนูญได้กล่าวถึง สูตรปุ๋ยชีวภาพแห้งโบกาชิสำหรับเลี้ยงกบและปลาที่ใช้อยู่เป็นประจำ อยากแนะนำให้ผู้สนใจได้ใช้ เพราะจะช่วยสร้างอาหารในบ่อปลา บำบัดน้ำเสีย ทั้งในบ่อปลาและกบ โดย สูตรปุ๋ยชีวภาพแห้งโบกาชิสำหรับเลี้ยงปลา มีวิธีการทำที่ไม่ยุ่งยาก โดยเตรียมส่วนผสมต่างๆ ดังนี้-รำละเอียด 10กิโลกรัม– มูลไก่แห้ง 10 กิโลกรัม– แกลบหยาบ 10 กิโลกรัม– หัวเชื้อจุลินทรีย์ 1 ลิตร– กากน้ำตาล 300 กรัมส่วนผสมต่างๆที่ได้กล่าวมา สามารถหาได้ง่ายในท้องถิ่น สำหรับหัวเชื้อจุลินทรีย์สามารถใช้”จุลินทรีย์จากน้ำหมักผลไม้สุก”ที่หมักเองได้ หรือใช้จุลินทรีย์ที่มีขายตามท้องตลาดทั่วไปก็ได้ วิธีการทำ– นำรำละเอียด มูลไก่ แกลบหยาบกองคลุกเคล้าผสมกัน– นำกากน้ำตาล300กรัมและหัวเชื้อจุลินทรีย์ 1ลิตร ผสมกับน้ำเปล่า10ลิตรให้ละลายจากนั้นนำไปรดในกองที่ผสมรำละเอียด มูลไก่ แกลบหยาบ รดให้พอชุ่ม ให้ได้ความชื้นประมาณ […]

Read More

อาหารและการให้อาหารวัวเนื้อ

การให้อาหารโคเนื้อ แบ่งออกเป็น 5 ประเภท การให้อาหารลูกโคเนื้อ จะปล่อยให้ลูกโคกินนมแม่ไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งสามารถหย่านมได้ ซึ่งใช้เวลา 3 – 7 เดือน ขึ้นอยู่กับสภาพการจัดการหรือดูจากการที่ลูกโคสามารถกินหญ้าหรืออาหารอื่น ๆ ได้อย่างเต็มที่และมีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง ตามปกติลูกโคจะหัดกินหญ้าตั้งแต่อายุ 1 – 2 เดือน และสามารถกินได้เต็มที่เมื่ออายุ 4 – 5 เดือน อย่างไรก็ดี ถ้าลูกโคได้รับการเสริมอาหารข้นที่มีความสมดุลของโภชนะจะมีอัตราการเจริญเติบโตเร็วมาก การให้อาหารโครุ่น ควรให้ลูกโคได้รับหญ้าสดคุณภาพดีกินอย่างเต็มที่ หรือเสริมอาหารข้น หรือเมล็ดธัญพืชให้กิน การให้อาหารโคสาว ถ้าโคได้รับอาหารหยาบที่มีคุณภาพดี เช่น หญ้าสดพันธุ์ดี พืชตระกูลถั่ว หรือพืชตระกูลถั่วปนหญ้าก็อาจจะไม่จำเป็นต้องให้อาหารข้นเสริม  การให้อาหารแม่โคระยะเลี้ยงลูก แม่โคจะต้องการอาหารมากกว่าปกติ เพราะต้องนำอาหารไปสร้างน้ำนมสำหรับเลี้ยงลูกด้วยจึงควรให้แม่โคได้รับอาหารอย่างสมบูรณ์เพียงพอ แม่โคระยะเลี้ยงลูกต้องให้กินหญ้าสดอย่างเต็มที่และควรเสริมพวกพืชตระกูลถั่วให้กินอีกในปริมาณ 1 – 5 เปอร์เซ็นต์ หรือควรเสริมอาหารข้นให้กินในปริมาณ 0.3 เปอร์เซ็นต์ของ น้ำหนักตัว แต่ถ้าอาหารหยาบมีคุณค่าทางโภชนะต่ำควรเสริมอาหารข้นเพิ่มขึ้นเป็น 0.6 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัว การให้อาหารโคขุน จะต้องให้อาหารที่มีความเข้มข้นของโภชนะสูงโดยเฉพาะโปรตีนและพลังงานให้เพียงพอต่อความต้องการให้ผลผลิต และจะต้องให้ทั้งอาหารหยาบและอาหารข้นควบคู่กันไป โดยให้อาหารหยาบอย่างเต็มที่และตลอดเวลา การให้อาหารข้นควรแบ่งให้วันละ 2 ครั้ง

Read More

โรคสัตว์ที่ต้องระวังเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝน

เมื่อฤดูฝนมาถึงเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์หมั่นระวังดูแลสุขภาพของสัตว์เลี้ยงให้ดี ขอแนะนำให้ความรู้ลักษณะอาการทั่วไปของสัตว์ป่วยที่เป็นโรคที่พบเสมอๆ ในช่วงต้นฤดูฝน รวมทั้ง วิธีการดูแลในเบื้องต้น ดังนี้ โรคพยาธิที่สำคัญในโค-กระบือส่วนมากเป็นพยาธิตัวกลม พบในสัตว์ช่วงอายุน้อย เป็นพวกพยาธิไส้เดือนซึ่งติดต่อมาจากแม่ทางสายรกและทางน้ำนม ทำให้อัตราการตายสูง ถ้าอายุเกิน 6 เดือนขึ้นไป จะมี พวกพยาธิเม็ดตุ่ม พยาธิปากขอ ซึ่งติดจากการกินตัว่อนของพยาธิที่อยู่ตามหญ้าเข้าไป โค กระบือจะผอม โลหิตจาง ท้องเสียเรื้อรัง เติบโตช้า สามารถป้องกันรักษาได้โดยการให้ยาถ่ายพยาธิลูกโคทุกตัวเมื่ออายุ 3 สัปดาห์ และให้ยาซ้ำเมื่ออายุ 6 สัปดาห์ ส่วนลูกโค กระบือที่มีอายุ 6 เดือนขึ้นไป ให้ถ่ายพยาธิปีละ 2 ครั้ง ยาถ่ายพยาธิที่ใช้ได้ผลดี เช่น ปิปเปอราซิน ซิเตรท ใช้ผสมอาหารหรือละลายน้ำให้กินใน ขนาด 22 กรัมต่อน้ำหนักสัตว์ 100 กิโลกรัม เฟนเบนดาโซล ใช้ผสมอาหารให้กินขนาด 500 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักสัตว์ 100 กิโลกรัม มีเบนดาโซล ให้กินขนาด 880 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักสัตว์ […]

Read More

อ.ส.ค. พัฒนานวัตกรรมน้ำเชื้อคัดเพศ เพิ่มโอกาสได้ลูกโคนมตัวเมียกว่า 70%

เนื่องจากการใช้น้ำเชื้อแช่แข็งผสมเทียมโคนมในช่วงที่ผ่านมา เกษตรกรจะมีโอกาสได้ลูกโคเพศเมียมีเพียง 50% เท่านั้น องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เร่งขยายผลต่อยอดน้ำเชื้อแช่แข็ง ที่ อ.ส.ค. ผลิตได้นำเข้าสู่กระบวนการคัดเพศเมีย (Sexing Semen) ด้วยปฏิกิริยาไซโตทอกซิคซิตี้ แล้วนำไปผสมเทียมในแม่โคนมของเกษตรกรทุกภาคทั่วประเทศ ทำให้เกษตรกรมีโอกาสที่จะได้ลูกโคเพศเมียเพิ่มสูงขึ้นถึง 70% ถือเป็นความต้องการของผู้เลี้ยงโคนมที่จะเพิ่มจำนวนแม่พันธุ์ภายในฟาร์ม และเป็นโอกาสในการสร้างกำไร ปัจจุบัน พ่อพันธุ์โคนมของ อ.ส.ค. ถือว่ามีศักยภาพสูงและมีชื่อเสียงมากที่สุดในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งเป็นที่ยอมรับของประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็น เวียดนาม มาเลเซีย และพม่า เป็นต้น  อ.ส.ค. ได้ประเมินความสามารถทางพันธุกรรมโคนม โดยใช้ประโยชน์จากแหล่งข้อมูล 3 แหล่ง  ได้แก่ ข้อมูลสมรรถภาพการผลิต พันธุ์ประวัติ และจีโนไทป์ เพื่อประเมินค่าการผสมพันธุ์จีโนมขึ้นครั้งแรกในประเทศไทย ซึ่งผลการประเมินพบว่า พ่อพันธุ์โคนมที่มีความสามารถทางพันธุกรรมเป็นเลิศลำดับที่หนึ่งในกลุ่มที่มีความแม่นยำสูงกว่า 50% เป็นพ่อพันธุ์โคนมพันธุ์แท้โฮลสไตน์ ชื่อ แพดดี้ (Paddy; 7HO10315; 100%HF) ซึ่งมีค่าการผสมพันธุ์จีโนม +711 กิโลกรัม และแม่พันธุ์โคนมลูกผสมหมายเลข ADW5351 มีค่าการผสมพันธุ์จีโนม +946 […]

Read More

เกษตรกรบึงกาฬเลี้ยงโคเนื้อใช้พื้นที่ 1 ไร่ สร้างรายได้หลักแสนต่อปี

คุณทองพูล สุรทัด อยู่บ้านเลขที่ 20 หมู่ที่ 4 ตำบลบึงกาฬ อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ เป็นเกษตรกรต้นแบบของพี่น้องเกษตรกรรายอื่นๆ ในจังหวัดบึงกาฬ ที่สามารถเลี้ยงโคเนื้อแบบประณีตคือเลี้ยงในจำนวนที่ไม่มาก ดูแลได้ทั่วถึง ทำให้โคที่เลี้ยงมีสุขภาพดีเป็นที่ต้องการของตลาด โดยมีพ่อค้ามาจับจองขอซื้อถึงบ้านกันเลยทีเดียว คุณทองพูล เล่าให้ฟังว่า เดิมมีอาชีพทำเกษตรกรรมอยู่แล้ว คือการปลูกข้าวโพดหวาน ต่อมาเห็นบริเวณรอบบ้านยังพอมีพื้นที่ว่างอยู่ จึงมองว่าน่าจะทำเกี่ยวกับเรื่องปศุสัตว์เพื่อสร้างรายได้ จึงตัดสินใจนำโคเนื้อมาเลี้ยงเพื่อใช้พื้นที่บริเวณบ้านให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่งการเลี้ยงจะเน้นให้มีแต่โคแม่พันธุ์เท่านั้น “ปี 2540 ช่วงแรกๆ ตอนที่จะเลี้ยงใช้เงินลงทุนไปประมาณ 30,000 บาท ซื้อเป็นแม่พันธุ์พร้อมลูกมา พอเราเห็นว่าพร้อมที่จะผสมพันธุ์ได้ ก็จะติดต่อให้ทางสำนักงานปศุสัตว์มาผสมเทียมให้ ก็ได้ลูกเพิ่มมาเรื่อยๆ ไม่ต้องซื้อเข้ามาเพิ่มอีก ซึ่งภายในฟาร์มจะเน้นเป็นสายพันธุ์บราห์มันขาว บราห์มันแดง ที่มีลูกผสมชาโรเลส์ โดยจะเน้นเลี้ยงให้มีแต่แม่พันธุ์อย่างเดียว ส่วนพ่อพันธุ์ไม่จำเป็นต้องมี เราสามารถผสมเทียมได้ ซึ่งตอนนี้มีแม่พันธุ์อยู่ประมาณ 7 ตัว สามารถผลิตลูกสร้างรายได้ให้เราได้อย่างดี” คุณทองพูล กล่าว คุณทองพูล ให้เหตุผลว่า ถ้าเลี้ยงโคมากกว่า 15 ตัว กลัวจะมีเวลาดูแลได้ไม่มากพอ เพราะต้องมีเวลาสำหรับหาอาหารให้กับโคกินทุกวัน ถึงแม้ว่าจะมีจำนวนโคเนื้อที่เลี้ยงเพียงจำนวนเท่านี้ ก็สามารถทำเงินให้กับเขาได้ถึงปีละ 150,000 […]

Read More

เทคนิคสำหรับการเลี้ยงวัวเนื้อมือใหม่

สำหรับผู้เลี้ยงวัวเนื้อมือใหม่ จำเป็นที่จะต้องเรียนรู้และเพิ่มพูนประสบการณ์ รวมถึงเทคนิคในการเลี้ยงวัว เพราะในการเลี้ยงวัวเนื้อนั้นมีขั้นตอน รายละเอียดปลีกย่อยที่น่าสนใจ ควรที่จะนำไปปฎิบัติเพื่อให้การเลี้ยงวัวเนื้อได้ประสิทธิภาพ ได้ผลที่ดี สามารถทำกำไรในระยะเวลาสั้นและมีมูลค่าที่น่าพึงพอใจสำหรับผู้เลี้ยง เทคนิคที่ว่านั้นได้แก่ 1 เตรียมพื้นที่ในการเลี้ยงวัว พื้นที่ที่จะเลี้ยงวัวคือพื้นที่ที่วัวจะอยู่เติบโต ใช้ชีวิตในช่วงเวลาก่อนที่วัวจะพร้อมสู่การนำไปขายได้ เนื่องจากวัวเป็นสัตว์ที่มีขนาดตัวใหญ่ พื้นที่ในการเลี้ยงจึงต้องใช้บริเวณที่มีขนาดใหญ่เหมาะสม การเลี้ยงวัวมีได้สองลักษณะคือ การเลี้ยงแบบชาวบ้านที่เลี้ยงไปตามทุ่งตามนา การเลี้ยงแบบนั้นจำเป็นต้องมีคนคอยเฝ้า มีพื้นที่ใกล้เคียงที่สามารถนำวัวไปเดิน มีหญ้าให้วัวแทะเล็ม ส่วนอีกลักษณะหนึ่งคือการเลี้ยงแบบฟาร์ม ต้องมีการทำคอกรวมถึงรางอาหารรางน้ำที่ถูกสุขลักษณะ มีความสะอาดสำหรับวัว มีขนาดคอกที่กว้างขวางเพียงพอ 2 การเลือกพันธุ์วัวเนื้อที่จะเลี้ยง พันธุ์ของวัวเป็นอีกสิ่งที่สำคัญที่จะต้องนำมาพิจารณาเป็นพิเศษ พันธุ์ที่จะเลือกมาเลี้ยงจะต้องดูจากความเหมาะสมของลักษณะการเลี้ยงรวมถึงสถานที่ ท้องถิ่นที่จะเลี้ยงด้วย เพราะหากเลือกพันธุ์ที่ไม่เหมาะสมจะได้ผลที่ไม่ดี วัวมีน้ำหนักน้อย เลี้ยงยาก อาจไม่แข็งแรงได้ พันธุ์ของวัวมีทั้ง วัวเนื้อพันธุ์พื้นเมือง วัวเนื้อพันธุ์ต่างแดน วัววเนื้อพันธุ์ผสมซึ่งถูกผสมสายพันธุ์ให้เหมาะกับสถานที่เลี้ยง 3 ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม ผู้เลี้ยงต้องมีการศึกษาหาความรู้ให้ลึกซึ้งลงรายละเอียดเกี่ยวกับวัวที่เลี้ยง สายพันธุ์ที่เลี้ยง ธรรมชาติของวัวพันธุ์นั้น สามารถปรับวิธีการเลี้ยงให้เข้ากับนิสัยใจคอ ลักษณะของวัว ต้องรู้ถึงจุดเสี่ยงที่จะทำให้วัวเกิดโรค หรือข้อเด่น จุดได้เปรียบที่จะทำให้วัวเติบโตเร็วแข็งแรงมีน้ำหนักมีลักษณะที่ดี สามารถขายได้ราคา 4 ศึกษาการตลาด เกษตรกรมือใหม่ไม่เพียงแต่จะต้องรู้จักมีความเชี่ยวชาญการเลี้ยงวัวเท่านั้น แต่ควรจะเรียนรู้และศึกษาเทคนิคกลไกตลาดในการค้าวัวเนื้อ หาแหล่งที่รับซื้อที่ได้ราคา รู้จังหวะในการขายเพื่อให้ได้ราคาที่ดีด้วย เพราะการจะประสบความสำเร็จในการเลี้ยงวัวเนื้อ […]

Read More